މައްސާގު ފަތް

މައްސާގު ފަތް

މައްސާގު ފަތަކީ ދިވެހިންގެ  ކެއުމުގައި މަދުން ނަމަވެސް ބޭނުންކުރާ ފަތްޕިލާވެލީގެ ބާވަތެކެވެ.

ދިވެހި ނަން : މައްސާގު / މައްސާގު ފަތް
އިގިރޭސި ނަން : Cocks comb
ޢިލްމީ ނަން : Amaranthus viridis
މައްސާގު ފަތުގެ ކޮންމެ 28 ގްރާމް ގައި
އަސާސީ މާއްދާތައް		ލޮނުގެ ބާވަތްތައް
ހަކަތަ	6 ކިލޯކެލަރީ	ސޯޑިއަމް	5.6 މިލިގްރާމް
ކާބޯހައިޑްރޭޓް	1.12 ގްރާމް	ޕޮޓޭސިއަމް	171.08 މިލިގްރާމް
ޕްރޮޓީން	0.68  ގްރާމް	މަޢުދަންތައް
ފެޓް	0.092 ގްރާމް	ކެލްސިއަމް	60.2 މިލިގްރާމް
ފައިބަރު		ކޮޕަރ	0.045މައިކްރޯ ގްރާމް
ވިޓަމިންތައް		ދަނގަޑު	0.64 މިލިގްރާމް
ފޮލިކް އެސިޑް	28.3މައިކްރޯ ގްރާމް	މެގްނީޒިއަމް	15.4 މިލިގްރާމް
ނިއެސިން	0.184 މިލިގްރާމް	މެންގަނީޒް	0.247 މިލިގްރާމް
ޕެންތޮނިކް އެސިޑް	0.0179 މިލިގްރާމް	ފޮސްފަރަސް	-     14 މިލިގްރާމް
ޕައިރިޑޮކްސިން	0.053 މިލިގްރާމް	ސިލެނިއަމް	12 0.252މައިކްރޯގްރާމް
ރައިބޯފްލެވިން	0.044 މިލިގްރާމް	ޒިންކް	0.252 މިލިގްރާމް
ތިއެމިން	0.0075 މިލިގްރާމް	ފައިޓޯނިއުޓްރިއެންޓްތައް
ވިޓަމިން އޭ	816.76 އައިޔޫ	ކެރޮޓީން އަލްފާ
ވިޓަމިން ސީ	12.12 މިލިގްރާމް	ކެރޮޓީން ބީޓާ
ވިޓަމިން އީ		ކްރިޕްޓޯޒެންތިން ބީ
ވިޓަމިން ކޭ	319.2މައިކްރޯގްރާމް	ލުޓީން-ޒިއެޒެންތިން

މައްސާގު ފަތުން ލިބިދޭ ޞިއްޙީ ބައެއް ފައިދާތައް

·         މައްސާގު ބޭނުންކޮށްގެން ހަދާފައިވާ ދިރާސާތައް ދައްކާގޮތުގައި މައްސާގު ފަތުގައި ފްލޭވޮނޮއިޑް ގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ ކުވަރސިޓިން އަދި ރޫޓިން ހުރެއެވެ. ފްލޭވޮނޮއިޑް ތަކަކީ ހަށިގަނޑުގައި ތަފާތު އެންޒައިމްތަކާއި، ހޯރމޯންތަކުގެ މަސައްކަތްތައް ތަންޒީމުކޮށްދޭ މާއްދާ ތަކެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ބެކްޓީރިޔާއާއި ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރުމުގެ ބާރާއި، ވައިރަސްތަކާއި ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރުމުގެބާރު އަދި ކެންސަރާއި ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރުމުގެ ބާރު ފްލޭވޮނޮއިޑް ތަކަށް ލިބިގެން ވެއެވެ.

·         މައްސާގު ފަތުގައި އެންޓިވައިރަލް ޕްރޮޓީން އެއް ކަމުގައިވާ "އެމެރެންތިން"(amaranthin) ހުރެއެވެ. މިއީ ތަފާތު ވައިރަސްތަކާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރުމުގެ ބާރު ލިބިފައިވާ މާއްދާ އެކެވެ.

·         ޖަނަވާރު ބޭނުންކޮށްގެން ހަދާފައިވާ ދިރާސާ އަކުން އެނގިފައިވާ ގޮތުގައި މައްސާގު ފަތުގައި ތަދު ކެނޑުވުމާއި، ދުޅަތިރިކުރުމާއި، ހުންތިރިކުރުމުގެ ބާރު ވެސް އެކުލެވިފައި ވެއެވެ.

·         ޖަނަވާރު ބޭނުންކޮށްގެން ހަދާފައިވާ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މައްސާގު ފަތް ބޭނުންކުރުމަކީ ލޭގައި ސަރުބީ އަދި ހަކުރުގެ މިންވަރު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ކަމެކެވެ.

·         މައްސާގު ފަތުގައި ސެޕޯނިން އަދި އޮކްޒަލިކް އެސިޑް ވެސް ހުރެއެވެ.

·         މައްސާގު ފަތުގައި ގިނަ އަދަދަކަށް ވިޓަމިން ކޭ އަދި ވިޓަމިން އޭ ވެސް ހުރެއެވެ. މާނައަކީ ދުވާލެއްގެ މައްޗަށް މީހަކަށް ބޭނުންވާ ވިޓަމިން ކޭ އަދި ވިޓަމިން އޭ މައްސާގު ފަތް ގަވާއިދުން ބޭނުންކުރާނަމަ އެމީހެއްގެ ހަށިގަނޑަށް ލިބެމުންދާނެ އެވެ.

·         ފަތްޕިލާވެލީގެ ބޭސްވެރިކަމުގައި ބަނޑުހިކުމާއި، ބޭރަށްހިންގުން، އަދި ފަނިވުން ފަދަ ކަންކަމަށް ފަރުވާ ކުރުމަށް މައްސާގު ފަތް ބޭނުންކޮށް އުޅެއެވެ.

·         ބައެއް ގައުމުތަކުގައި ގަދީމީ ބޭސް ވެރިކަމުގައި މުލިއްސާއި، ގަނޑު، ކިހުނުވުން، އަދި ފުރަގަސް ފަރާތް ފޭބުން ފަދަ ކަންކަމަށް ފަރުވާ ކުރުމަށް ވެސް މައްސާގު ފަތް ބޭނުންކޮށްފައި ވެއެވެ.

މައުލޫމާތު :

·         http://www.stuartxchange.com/Kolitis.html

·         http://www.mpbd.info/plants/amaranthus-viridis.php

·         http://www.somemagneticislandplants.com.au/index.php/plants/42-amaranthus-viridis

·         http://www.prota4u.info/protav8.asp?g=pe&p=Amaranthus+viridis+L.

·         http://skipthepie.org/vegetables-and-vegetable-products/amaranth-leaves-raw/

·         http://scialert.net/fulltext/?doi=rjmp.2012.253.259&org=10

ކޮޕީ ފަތް

ކޮޕީ ފަތް

ކޮޕީ ފަތަކީ ދިވެހިންގެ އާންމު ކެއުމުގައި ވަރަށް ގިނައިން ބޭނުންކުރާ ފަތުގެ ބާވަތެކެވެ.

ދިވެހި ނަން : ކޮޕީ ފަތް
އިގިރޭސި ނަން : Collard greens
ޢިލްމީ ނަން : Brassica oleracea (acephala group).
ކޮޕީ ފަތުގެ ކޮންމެ 100 ގްރާމް ގައި
އަސާސީ މާއްދާތައް		ލޮނުގެ ބާވަތްތައް
ހަކަތަ	30 ކިލޯކެލަރީ	ސޯޑިއަމް	20 މިލިގްރާމް
ކާބޯހައިޑްރޭޓް	5.69 ގްރާމް	ޕޮޓޭސިއަމް	169 މިލިގްރާމް
ޕްރޮޓީން	2.45  ގްރާމް	މަޢުދަންތައް
ފެޓް	0.42 ގްރާމް	ކެލްސިއަމް	145 މިލިގްރާމް
ފައިބަރު	3.60 ގްރާމް	ކޮޕަރ	0.039މިލިގްރާމް
ވިޓަމިންތައް		ދަނގަޑު	0.19 މިލިގްރާމް
ފޮލިކް އެސިޑް	166 މައިކްރޯ ގްރާމް	މެގްނީޒިއަމް	9 މިލިގްރާމް
ނިއެސިން	0.742 މިލިގްރާމް	މެންގަނީޒް	0.276 މިލިގްރާމް
ޕެންތޮނިކް އެސިޑް	0.267 މިލިގްރާމް	ފޮސްފަރަސް	-
ޕައިރިޑޮކްސިން	0.165 މިލިގްރާމް	ސިލެނިއަމް	12 1.3މައިކްރޯގްރާމް
ރައިބޯފްލެވިން	0.130 މިލިގްރާމް	ޒިންކް	0.13 މިލިގްރާމް
ތިއެމިން	0.054 މިލިގްރާމް	ފައިޓޯނިއުޓްރިއެންޓްތައް
ވިޓަމިން އޭ	6668 އައިޔޫ	ކެރޮޓީން އަލްފާ
ވިޓަމިން ސީ	35.3 މިލިގްރާމް	ކެރޮޓީން ބީޓާ	3842މައިކްރޯ ގްރާމް
ވިޓަމިން އީ	2.26 މިލިގްރާމް	ކްރިޕްޓޯޒެންތިން ބީ	80 މައިކްރޯ ގްރާމް
ވިޓަމިން ކޭ	510.8މައިކްރޯގްރާމް	ލުޓީން-ޒިއެޒެންތިން	8932މައިކްރޯ ގްރާމް

ކޮޕީ ފަތުން ލިބިދޭ ބައެއް ޞިއްޙީ ފައިދާތައް

ކޮޕީ ފަތުން ހަކަތަ ލިއްބައިދެނީ ވަރަށް މަދުންނެވެ. މިފަތުގައި ސަރުބީއެއް ނުހުރެއެވެ. ނަމަވެސް ގިނަ އަދަދަކަށް ފައިބަރު އެކުލެވިގެން ވެއެވެ. ކޮޕީ ފަތުގައި ފައިބަރު ހުރުމުގެ ސަބަބުން ކޮޕީ ފަތް ބޭނުންކުރުމުން ލޭގައި ނުރަގަޅު ސަރުބީގެ މިންވަރު ދަށްކޮށްދީ، ބަނޑު ފަސޭހަކޮށް ބަނޑުހިކުމުން ރައްކާތެރިކޮށްދީ، ފުރަގަސްފަރާތުން ބަލިން މިންޖުކޮށްދީ، ގޮހޮރުން ކެންސަރުން ރައްކާތެރިވުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ.

ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި ފެހިކުލައިގެ ފަތްތަކުގައި ހުންނަ "ގުލޫކޮސިނަލޭޓް" އިން އުފެދޭ "ސަލްފޮރަފޭން" އަކީ ބަނޑާއި ގޮހޮރުގެ ބަތާނަ ފަށުގައި "ހެލިކޮބެކްޓަރ ޕައިލޯރި" ކިޔާ ޖަރާސީމެއް، ތަތްވެ، ހަރުލުމުން ރައްކާތެރިވުމަށް އެހީތެރިވެދޭ މާއްދާ އެކެވެ.

ކޮޕީ ފަތަކީ ކެންސަރާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރުމުގައި ބައިވެރިވާ ފައިޓޯނިއުޓްރިއެންޓް ތަކާ، އެންޓިއޮކްސިޑެންޓް ތަކުން މުއްސަދިވެފައިވާ ބާވަތެކެވެ. އެގޮތުން ކޮޕީފަތުގައި އެކުލެވޭ ފައިޓޯނިއުޓްރިއެންޓް ތަކުގެ ތެރޭގައި، "ޑައި-އިންޑޯލައިލް-މީތޭން"، "ސަލްފޮރަފޭން" ފަދަ މާއްދާތައް ހިމެނެއެވެ. މިމާއްދާތަކުގެ ސަބަބުން ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރު، އުރަމަތީގެ ކެންސަރު، ރަހިމުގެ ދޮރުގެ ކެންސަރު، އަދި ބިސް އުފައްދާ ތަނުގެ ކެންސަރު ފަދަ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިކަން ލިބޭކަން ދިރާސާތަކުން ވަނީ ހޯދިފައެވެ. މިމާއްދާތަކުގެ ސަބަބުން ކެންސަރުގެ ސެލްތައް އާލާވުން ކުޑަކޮށްދީ، ކެންސަރުގެ ސެލްތަކުގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑަށް ލިބޭ ގެއްލުން ކުޑަކޮށްދެއެވެ. "ޑައި-އިންޑޯލައިލް-މީތޭން" އަށް ބެކްޓީރިޔާ، އަދި ވައިރަސްތަކާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރުމުގެ ބާރު ލިބިފައިވާކަމަށް ހޯދިފައި ވެއެވެ.

ކޮޕީ ފަތުގައި ގިނަ އަދަދަކަށް ވިޓަމިން ބީގެ ވައްތަރެއް ކަމުގައިވާ ފޮލިކް އެސިޑް ހުރެއެވެ. ފޮލިކް އެސިޑަކީ ހަށިގަނޑުގައި ޑީއެންއޭ އުފެއްދުމުގައި ބައިވެރިވެ، ނާރުތަކުގެ ދުޅަހެޔޮކަން ދަމަހައްޓައިދީ، ލޭގެ ރަތް ސެލްތައް އުފެއްދުމުގައި ބައިވެރިވެ، މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ބަނޑުގައިވާ ތުއްތު ދަރިފުޅުގެ ހަށިގަނޑުގައި ޢައިބު އުފެއްދުމުން ރައްކާތެރިކޮށްދޭ ވިޓަމިނެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ފޮލިކް އެސިޑަކީ ހިތުގެ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިކޮށްދީފާނެ ވިޓަމިނެއް ކަމަށް ބެލެވިފައި ވެއެވެ.

ފޮލިކް އެސިޑަކީ ހަށިގަނޑުގައި "ހޯމޯސިސްޓެއިން" ގެ މިންވަރު ދަށްކޮށްދޭ މާއްދާ އެކެވެ. މިއީ ކަށިފީވުން ކުރިމަތިވެފައިވާ މީހުންނަށް ކަށިތަކުގައި ރެނދުލުމާއި، ބިދުމުން ރައްކާތެރިކޮށްދީފާނެ މާއްދާއެއްކަމަށް ބެލެވިފައި ވެއެވެ.

ކޮޕީ ފަތުގައި ގިނައަދަދަކަށް ވިޓަމިން ސީ ވެސް ހުރެއެވެ. ވިޓަމިން ސީ އަކީ ފްރީރެޑިކަލްތަކާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރާ އެންޓި އޮކްސިޑެންޓެއްގެ އިތުރުން، ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ބާރު ރަގަޅުކޮށްދޭ މަޞްދަރެކެވެ. އެހެން ކަމުން ވިޓަމިން ސީ ބޭނުންކުރާނަމަ އަރިދަފުސްރޯގާ ފަދަ ތަފާތު ބަލިތަކަށް ހުށައެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ކުޑަވާނެ އެވެ.

ކޮޕީ ފަތުގައި ގިނަ އަދަދަކަށް ވިޓަމިން އޭ ހުރެއެވެ. ވިޓަމިން އޭ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ހުންނަނީ "ބީޓާ ކެރޮޓީން" ގެ ގޮތުގައެވެ. އަދި އެންޓިއޮކްސިޑެންޓްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ ؛ ލިޕޯއީކް އެސިޑް، ލޫޓީން، ޒިއެޒެންތިން، އަދި ކްރިޕްޓޯޒެންތިން ފަދަ މާއްދާތައް ހުރެއެވެ. ވިޓަމިން އޭ އަކީ ހަމާއި، ކަށިތަކާ، ދަތްތަކާ، ތެތްދުލިފަށަލަތަކާ، އަދި ލޮލުގެ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ބޭނުންތެރި ވިޓަމިނެކެވެ. ވިޓަމިން އޭގެ ސަބަބުން ފްރީ ރެޑިކަލްތަކުން ހަށިގަނޑުގެ ސެލްތަކަށް ލިބޭ ގެއްލުން ކުޑަކޮށްދީ، ތަފާތު ވައްތަރުގެ ކެންސަރު ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު ކުޑަކޮށް ދެއެވެ. އެގޮތުން ހިތުގެ ބަލިތަކާއި، ކެންސަރާއި، ލޯފުސްވުން ފަދަ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވެ ހުރުމުގައި ވިޓަމިން އޭ އެހީތެރިވެދެއެވެ. ވިޓަމިން އޭ އަކީ ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ބާރު ރަގަޅުކޮށްދޭ ވިޓަމިނެކެވެ. ލޫޓީން އަކީ ލޮލުގެ ފެނުން ރަގަޅުކޮށްދީ، އުމުރުން ދުވަސްވުމުން ކުރިމަތިވާ "މެކިޔުލަރ ޑިޖެނެރޭޝަން" އިން ރައްކާތެރިވުމަށް އެހީތެރިވެދޭ މާއްދާ އެކެވެ. ލިޕޯއީކް އެސިޑަކީ ވިޓަމިން ސީ އަދި ވިޓަމިން އީ އަލުންއުފެއްދުމަށް އެހީތެރިވެދޭ އެންޓިއޮކްސިޑެންޓެކެވެ. ހަށިގަނޑުގައި ހަކަތަ އުފެއްދުމުގައި ލިޕޯއީކް އެސިޑްގެ ދައުރެއްވާތީ، ލޭގައި ހަކުރުގެ މިންވަރު ތަންޒީމު ކުރުމުގައި ލިޕޯއީކް އެސިޑްގެ ދައުރެއް އޮވެދާނެތޯ މިހާރު ވެސް ދަނީ ދިރާސާ ކުރެވެމުންނެވެ.

ކޮޕީ ފަތުގައި ގިނައަދަދަކަށް ވިޓަމިން ކޭ ހުރެއެވެ. ވިޓަމިން ކޭ އަކީ ކަށިތަކުގެ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ބޭނުންތެރި މާއްދާ އެކެވެ. އުމުރުން ދުވަސްވުމުން ޖެހޭ އަލްޒައިމާ ބަލި ފަދަ ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ކުރުމުގައި ވެސް ވިޓަމިން ކޭގެ ދައުރެއްވާކަން ފާހަގަ ކުރެވިފައި ވެއެވެ. ވިޓަމިން ކޭ މައިގަނޑު އެއް މަސައްކަތަކީ ހަށިގަނޑުގައި ހިނގާ ލޭމަނާކުރުމުގެ މަސައްކަތުގައި ބައިވެރިވުމެވެ. ވިޓަމިން ކޭގެ ސަބަބުން ކެލްސިއަމް ހަށިގަނޑުގައި މަސައްކަތްކުރުން ހަލުވިކޮށްދީ، ކަށިތައް ތުނިވިޔަނުދީ ހިފަހައްޓައިދެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ކަށިފީވުމުން ރައްކާތެރިކޮށްދެއެވެ.

ކޮޕީ ފަތުގައި ގިނަ އަދަދަކަށް ވިޓަމިން ބީގެ ވައްތަރުތަކުގެ ގޮތުގައި ހިމެނޭ ފޮލިކް އެސިޑް، ނިއެސިން، ޕައިރިޑޮކްސިން، ތިއެމިން، އަދި ޕެންތޮނިކް އެސިޑް ފަދަ ވިޓަމިން ތައް ހުރެއެވެ.

ކޮޕީ ފަތުގައި ކެލްސިއަމް އެކުލެވިގެން ވެއެވެ. ކެލްސިއަމް އަކީ ދަތުގެ ދުޅަހެޔޮކަން ދަމަހައްޓައިދީ، ކަށިފީވުމުން ރައްކާތެރިކޮށްދޭނެ މާއްދާ އެކެވެ.

މައުލޫމާތު :

·         http://www.nutrition-and-you.com/collard-greens.html

·         http://healthyeating.sfgate.com/health-benefits-cooked-collard-greens-4026.html

·         http://www.diabetes-prevention.daystarbooks.com/health-benefits-collard-greens.html

·         http://home.howstuffworks.com/collards3.htm

·         http://whfoods.org/genpage.php?tname=foodspice&dbid=138