Sunday, September 19, 2021

އަމްބިލިކަލް ހާނިއާ (ފޫޅުދަނޑީ ވައި)

އަމްބިލިކަލް ހާނިއާ (ފޫޅުދަނޑީ ވައި)

ފޫޅުދަނޑީ ވައި ނުވަތަ އަމްބިލިކަލް ހާނިއާ(Umbilical hernia)  އަކީ ފޫޅުމަތީގައި (ފޫޅުދަނޑީގައި) އުފެދޭ އާދަޔާ ޚިލާފު އުފުލުމެއް، ނޫނީ ފުއްޕުމެއް ނޫނީ ދުޅަވުމެކެވެ. މިވައްތަރުގެ ހާނިއާގައި ވާގޮތަކީ ސަރުބީ ސެލޯށި، ނޫނީ ކުޑަގޮހޮރުން ބައެއް، ބަނޑުގެ މެދުން ފޫޅު ކައިރިން ބޭރަށް ނިކުންނަނީ އެވެ. ނުވަތަ ކުޑަ ގޮހޮރުން ބައެއް ފެން ނުވަތަ ސަރުބީ އާއެކު ފޫޅަށް "ކޮތަޅެއް"(sac) ގެ ސިފައިގައި ޖަމާވެ،ބަނޑުގެ މަސްފަށަލައިގައި އުފެދޭ "ހުޅުވުމަކުން" ބޭރަށް (ފޫޅުމަތިން) ފުއްޕަނީ އެވެ. މިވައްތަރުގެ ހާނިއާ އަށް ދިވެހި ބަހުން "ފޫޅުދަނޑީ ވައި" މިހެން ކިޔައި އުޅެއެވެ.


ފޫޅުދަނޑީ ވައި އެންމެ އާންމުކޮށް ފެންނަނީ ކުޑަކުދިންގެ ފުށުންނެވެ. ނަމަވެސް ބޮޑެތި މީހުންގެ ފުށުން ވެސް ފޫޅުދަނޑީ ވައި ގެ އަސަރު ފެނުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ފޫޅުދަނޑީވައި ހާނިއާ އަލަށްއުފަންވާ ތުއްތު ކުދިންގެ ތެރެއިން %20-10 ކުދިންނަށް ކުރިމަތި ވެއެވެ. ނަމަވެސް ގިނަ ފަހަރު އެކުދިންގެ އުމުރުން 5 އަހަރުވުމުގެ ކުރިން އޭގެ ޒާތުގައި މިވައްތަރުގެ ހާނިއާ ރަނގަޅުވާކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. ކުޑަކުދިންނަށް ފޫޅުދަނޑީ ވައި ކުރިމަތިވި ނަމަވެސް ތަދާއި ރިހުން ހާނިއާ ހިސާބުގައި ނުހުރެދާނެ އެވެ.

ބައެއް ހޯދުންތަކުން ދައްކާގޮތުގައި ކޮންމެ 6 ކުދިންގެ ތެރެއިން އެއް ކުއްޖަކަށް ފޫޅުދަނޑީ ވައި ކުރިމަތި ވެއެވެ. އަންހެން ކުދިންނާއި، ފިރިހެން ކުދިންނަށް ވެސް ފޫޅުދަނޑީ ވައި ކުރިމަތިވުމުގެ މާބޮޑު ތަފާތެއް ނެތެވެ. ނަމަވެސް ދުވަސްނުފުރާ އުފަންވާ ކުދިންނަށް ފޫޅުދަނޑީވައި ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުކަމަށް ހޯދުންތަކުން ދައްކައެވެ. ކުޑަކުދިންގެ ފުށުން ފޫޅުދަނޑީ ވައި އެންމެ ބޮޑަށް ފާހަގަ ކުރެވޭނީ ރޯއިރު އެވެ. އެއީ ރޯއިރު ފޫޅު ފުއްޕައި ބޭރަށް ނިކުންނާތީ އެވެ.

ފޫޅުދަނޑީ ވައި ކުޑަކުދިންނަށް ދިމާވަނީ ކީއްވެ؟

ބައެއް ފަހަރު ކުޑަކުދިން އުފަންވަނީ ބަނޑުގެ މަސް ފަށަލައިގައި އުފެދުމުގައި އިންނަ "ހުޅުވުމަކާ" އެކުއެކީގައެވެ. މިއީ ތުއްތު ދަރިފުޅު ރަހިމުގައި ހެދިބޮޑުވަމުން އަންނައިރު އުފެދޭ ހުޅުވުމެއް ނުވަތަ ލޯވަޅެކެވެ. މިގޮތަށް ދިމާވަނީ އެތެރޭގައި ހުންނަ ގުނަވަންތައް ނިވާކުރުމަށްޓަކައި ބަނޑުގެ މަސްފަށަލައިގެ މަސްތައް ރަނގަޅަށް ކައިރިވެ،އެއްވެ، ބަންދުނުވުމުންނެވެ.

ފޫޅުދަނޑީ ވައި ކުރިމަތިވަނީ މިދެންނެވި ހުޅުވުމުން ކުޑަގޮހޮރުން ބައެއް ބޭރަށް ނިކުމެ، ފުއްޕަން ފެށުމުންނެވެ. ފޫޅުދަނޑީ ވައި ހުރިނަމަ ފޫޅު ހުންނަނީ ވައިފޫޅެއް ހެން ފުއްޕާފައެވެ. ނޫނީ ފޫޅުދަނޑީ ވައި ފާހަގަކުރެވެނީ ކުޑަ ދަރިފުޅު ރުއިން، ކެއްސުން، ބޮޑުކަމުދާއިރު ހިފާލުން، ނޫނީ ބަނޑަށް ބާރުވާ ފަދަ އެހެން ހަރަކާތެއް ކުރުމުގެ ތެރޭގައި އެކަންޏެވެ.

ސަބަބު

ފޫޅުދަނޑީ ވައި ހާނިއާ ހަށިގަނޑު ބަރުހެލިކޮށް ތިބޭ އަންހެނުންނާއި، ގިނަ ދަރިން ވިހާފައިތިބޭ އަންހެނުންނަށް ކުރިމަތިވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. އަދި ތަކުރާރުކޮށް ބަނޑަށް ޕްރެޝަރު އަންނަ ފަދަ ކަންކަމުގެ ސަބަބުން ވެސް މިވައްތަރުގެ ހާނިއާ ބޮޑެތި މީހުންނަށް ކުރިމަތިވެދާނެ އެވެ.

ބޮޑެތި މީހުންނަށް ބަނޑަށް ވާންވެ، ބާރުވުމަކީ ފޫޅުދަނޑީ ވައި ކުރިމަތި ކުރުވައިފާނެ ކަމެކެވެ. ވިހެއުމަށްފަހުގަޔާއި، މާބޮޑަށް ފަލަވުން ، އަދި ތަކުރާރުކޮށް ދިގު މުއްދަތަކަށް ކެއްސުން ފަދަ ކަންކަމުގެ ސަބަބުން ވެސް ބޮޑެތި މީހުންނަށް ފޫޅުދަނޑީ ވައި ނުވަތަ އަމްބިލިކަލް ހާނިއާ ކުރިމަތިވެދާނެ އެވެ. ނިސްބަތުން ފިރިހެނުންނަށްވުރެ އަންހެނުންނަށް ފޫޅުދަނޑީ ވައި ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.

ކުޑަކުދިންނަށް ބަލާއިރު ދުވަސްނުފުރާ ވިހާކުދިންނާއި، އުފަންވާއިރު ބަރުދަން ލުއިކުދިންގެ ކިބައިން ފޫޅުދަނޑީ ވައި ފެނުން އިތުރުކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. ނަމަވެސް ދެޖިންސަށް ވެސް މިކަން ކުރިމަތިވަނީ ދާދި އެއްވަރަކަށެވެ. އެމެރިކާ ފަދަ ގައުމުތަކުގައި ކަޅު ނަސްލުގެ ކުދިންނަށް ފޫޅުދަނޑީ ވައި ގެ މައްސަލަ ކުރިމަތިވުން އިތުރުކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.

އާންމު ގޮތެއްގައި ބޮޑެތި މީހުންނަށް ފޫޅުދަނޑީ ވައި ކުރިމަތިވަނީ ބަނޑަށް ބާރުވާ ނުވަތަ ޕްރެޝަރު އިތުރުވާ ފަދަ ކަންތައްތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. މިފަދަ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ.

·         މާބޮޑަށް ހަށިގަނޑު ބަރުހެލިވެ ފަލަވުން

·         މާގިނައިން ވިހާފައިވުން

·         ބަނޑުގައި ފެންޖަމާވުން

·         ކުރިން ބަނޑުގެ އޮޕަރޭޝަނެއް ކޮށްފައިވުން

·         ގުރުދާ ފޭލްވުމުގެ ސަބަބުން ދިގުމުއްދަތަކަށް ޕެރިޓޯނިއަލް ޑަޔަލިސިސް ހަދަންޖެހުން

އަލާމާތްތައް

ފޫޅުދަނޑީ ވައި ހުރުމުން ފެންނާނެ އެންމެ އާންމު އަލާމާތަކީ ފޫޅު ބޭރަށް ނިކުމެ ދުޅަވެ ފުއްޕާފައި ހުރުމެވެ. މިގޮތަށް ހުންނަ ދުޅަ ބޮޑަށް ފާހަގަވާނީ ކުއްޖާ ކެއްސުން، ރުއިން، ނޫނީ ބޮޑުކަމުދިއުމަށް ހިފާލުން ފަދަ ކަމެއް ކުރާއިރު އެވެ. ތުއްތު ކުދިންނަށް ދިމާވާ ފޫޅުދަނޑީ ވައި އަކީ އެކަމުގެ ސަބަބުން މާބޮޑު ރިހުމެއް ތަދެއް ނޫނީ ވޭނެއް ކުޑަކުއްޖާއަށް އިހުސާސް ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ބޮޑެތި މީހުންނަށް ފޫޅު ދަނޑީ ވައި ކުރިމަތިވެއްޖެނަމަ އެކަމުގެ ސަބަބުން ބަނޑުގައި ރިހުމާއި، ފޫޅު ކައިރީގައި ރިއްސައި އުދަނގޫވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.

ފޫޅުދަނޑީ ވައި ހުރެމެ އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ކުޑަކުއްޖެއްގެ ފުށުން ފާހަގަވެއްޖެނަމަ ލަސްނުކޮށް ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމަކީ މުހިއްމު ކަމެކެވެ.

·         ތަދުވާތީ އުޅުން

·         ހޮޑުލާން ފެށުން

·         ފޫޅުން ފުއްޕާފައިވާ ހިސާބުގައި ބީހިލުމުން ރަތްވެ، ދުޅަވެފައިހުރުން، އަދި އެހިސާބުގެ ކުލަ ބަދަލުވުން

ދެނެގަތުން

ފޫޅުދަނޑީ ވައި ހުރިކަން ދެނެގަންނަނީ ޖިސްމާނީ ގޮތުން ބަލިމީހާގެ ނުވަތަ ބަލިކުއްޖާގެ ހަށިގަނޑު ބަލާ ބެލުންތަކުންނެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި ފޫޅުދަނޑީ ވައި ހުރިނަމަ ފޫޅު ހުންނާނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ބޭރަށް ނިކުމެ ފުއްޕާފައެވެ. މިގޮތަށް ހުންނަ ހުރުމުގައި އިތުރު ކަމެއް ހުރިތޯ ބެލުމަށް އޮޕަރޭޝަނަށް ދިއުމުގެ ކުރިން ބައެއް ފަހަރު ބަނޑުގެ އަލްޓްރާ ސައުންޑް ސްކޭން އެއް ނުވަތަ ސީޓީ ސްކޭން އެއް ހެދުމަށް ލަފާދީފާނެ އެވެ.

ފަރުވާ

ފޫޅުދަނޑީވައި ނޫން އެހެން ވައްތަރުތަކުގެ ހާނިއާ އެއް އޭގެ ޒާތުގައި ރަނގަޅެއް ނުވާނެއެވެ. ފޫޅުދަނޑީ ވައި ގިނަ ފަހަރު ކުއްޖާގެ އުމުރުން 2-1 އަހަރު ވާއިރު އޭގެ ޒާތުގައި ހިނދި ރަނގަޅުވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް ކުޑަކުއްޖެއްގެ ފޫޅުދަނޑީ ވައި ހުރެފައި، އެހާނިއާގެ ސައިޒުން ބޮޑުވެފައި، އުމުރުން 5-4 އަހަރުވާއިރު ވެސް ރަނގަޅުނުވެ ހުރިނަމަ، އޮޕަރޭޝަން ކުރަންޖެހިދާނެ އެވެ. އުމުރުން 5-4 އަހަރުވުމަށްފަހު އޮޕަރޭޝަން ކުރުމުން، އެއާއި ވިދިގެން އަންނަ ނުރައްކާތައް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުޞަތު ކުޑަވެއެވެ.

ހަމަ މިގޮތަށް ބޮޑުމީހެއްގެ ފޫޅުދަނޑީ ވައި ހުރިނަމަ، އެމީހަކު ޖެހޭނީ އޮޕަރޭޝަން ކުރާށެވެ. ސަބަބަކީ މިފަދަ ހާނިއާ އޭގެ ޒާތުގައި ރަނގަޅުނުވުމެވެ. އަދި އެކަމުގެ ސަބަބުން ނުރައްކާތައް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑުވުމެވެ.

އާންމު ގޮތެއްގައި %90 ފޫޅުދަނޑީ ވައި ހުންނަ ކުދިންގެ ފޫޅުދަނޑީ ވައި އުމުރުން 4-3 އަހަރު ވާއިރު އޭގެ ޒާތުގައި ހިނދި ރަނގަޅުވެއެވެ. އެހެންކަމުން އެންމެ ތުއްތު އިރު ފޫޅުދަނޑީ ވައި ހުރި ނަމަވެސް 5-3 އަހަރު ވަންދެން އޮޕަރޭޝަން ނުކޮށް މަޑުކުރުމަށް ޑޮކްޓަރުން ލަފާދީފާނެ އެވެ.

އާންމު ގޮތެއްގައި ފޫޅުދަނޑީ ވައި އޮޕަރޭޝަން ކުރަންޖެހޭނީ 2 ސެންޓިމީޓަރަށްވުރެ ބޮޑަށް ފޫޅު ފުއްޕާފައި ހުރިނަމައެވެ. މީގެ އިތުރުން ފޫޅުދަނޑީ ވައިގެ ސަބަބުން "އިންކަރސީރޭޝަން"(incarceration) ކުރިމަތިވެފައިވާނަމަ އެވެ. އިންކަރސީރޭޝަން ގެ މާނައަކީ ބަނޑުގެ މަސްފަށައިގައިވާ ހުޅުވުމުގެ ތެރޭގައި ކުޑަ ގޮހޮރުން ބައެއް ތާށިވުމެވެ. މިހާލަތުގައި ހާނިއާގެ ދުޅައިގައި ރިއްސައި، ބީހިލުމުން ވެސް ތަދުވާނެ އެވެ. މިއީ ނުރައްކާތެރި އަވަހަށް ފަރުވާ ބޭނުންވާނެ ހާލަތެކެވެ. މިހާލަތުގައި ވަރަށް ވޭން އަޅައިފާނެ އެވެ. އަދި ހާނިއާގެ ދުޅަ ހުންނާނީ ރަތްވެފައި ވަރަށް ސާބިތުކޮށް ހަރުކޮށެވެ. މީގެ އިތުރުން އުމުރުގެ ފުރަތަމަ 2 އަހަރުގެ ތެރޭގައި ކުރިން ހުރި ހާނިއާގެ ދުޅަ ތިރިނުވެ ހުރުމާއި، 5 އަހަރު ވީ އިރުވެސް ހާނިއާގެ ދުޅަވެ ތިރިވެ ހިނދިފައި ނުވުން ފަދަ ކަންކަމަކީ ވެސް އޮޕަރޭޝަން ކުރަން ބާރުލިއްބައިދޭ ހާލަތްތަކެވެ.

ފޫޅުދަނޑީ ވައިގެ އޮޕަރޭޝަންކުރުން

ފޫޅުދަނީ ވައި ރަނގަޅުކުރުމަށް ކުރެވޭ އޮޕަރޭޝަނަށް ގާތްގަނޑަކަށް ގަޑިއެއް ހާއިރު ނަގާނެއެވެ. އިތުރު ގޯސްތަކެއް ކުރިމަތިނުވާ ކަމުގައިވާނަމަ ގިނަ ފަހަރު އޮޕަރޭޝަން ކުރާ ދުވަހު ގެޔަށް ދޫކޮށްލާނެ އެވެ. ދުވަސްނުފުރާ ވިހާ ކުދިންނާއި، އެހެނިހެން ޞިއްޙީ މައްސަލަތައް ހުރެ، ފޫޅުދަނޑީ ވައި ކުރިމަތިވެ، އޮޕަރޭޝަންކުރަންޖެހޭ ކުދިން ހަސްފަތާލުގައި 3-2 ދުވަހު މަޑުކޮށްލަންޖެހުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.

އޮޕަރޭޝަންކުރާ ދުވަހު އޮޕަރޭޝަންގެ ކުރިން ވަކި ގޮތަކަށް ކެއުންބުއިން ބެހެއްޓުމަށް ލަފާދޭނެ އެވެ. މީގެ ބޭނުމަކީ ހޮޑުލެވުން ކުޑަކޮށްދީ، ހޭނައްތާފައި އޮންނައިރު ނޭވާހިނގާހޮޅިއަށް ދިޔާތަކެތި އެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ކުޑަކުރުމެވެ.

އޮޕަރޭޝަންކުރުން ކުރިޔަށްދާނެގޮތް

ފޫޅުދަނޑީ ވައި ރަނގަޅުކުރުމަށްޓަކައި އޮޕަރޭޝަންކުރުމަށް ހޭނައްތައިލާނެ އެވެ. އެހެންކަމުން އޮޕަރޭޝަންކުރާއިރު އެއްވެސް ކަހަލަ ތަދެއް އިހުސާސެއް ނުވާނެއެވެ. އެގޮތުން އަންނަނިވި ގޮތަށް އޮޕަރޭޝަން ޑޮކްޓަރުން އަމަލުކުރާނެއެވެ.

·         ފޫޅުގެ ތިރިން ކުޑަ ތަންކޮޅެއް ކަފާލުން ނުވަތަ ފަޅާލުން

·         ފުއްޕާފައިވާ ހާނިއާގެ ދުޅަ (ކުޑަ ގޮހޮރުން ބައެއް ހިމެނޭ ކޮތަޅު) ހޯދުން

·         ކުޑަ ގޮހޮރުން ނިކުމެފައިވާ ބައި އޭގެ މަގާމަށް (މަސްފަށަލައިގެ ފަހަތަށް) އަނބުރާ ފޮނުވާލުން

·         ބާކީ އިން ހާނިއާގެ ދުޅަ ވަކިކޮށްލުން

·         މަސްފަށަލަ ވަކިނުވާނޭ ގޮތަށް ރަނގަޅަށް ފަހައިލުން

·         ކަފާލި ތަންކޮޅު ބޭރުން ފަހައި ރީތިކޮށް ފޮރުވާލުން

ފޫޅުދަނޑީ ވައިގެ އޮޕަރޭޝަނަށްފަހު އަމަލުކުރާނެގޮތް

އާންމު ގޮތެއްގައި އޮޕަރޭޝަނަށްފަހު މާބޮޑު މައްސަލަތަކެއް ދިމާނުވާނަމަ، ޖެހިގެން އަންނަ ދުވަހުން ފެށިގެން އާންމުކޮށް ކައިބޮއިއުޅޭ ތަކެތި ކައިބޮއި ހެދޭނެ އެވެ. އޮޕަރޭޝަނަށްފަހު ރަނގަޅުވަމުން އަންނައިރު އަންނަނިވި ކަންތައްތަކަށް ސަމާލުކަން ދެވިދާނެއެވެ.

·         ތަދަށް ބޭސް ބޭނުންކުރުން

·         މާގަނޑު ދަށުން ފެންވެރުމުގެ ބަދަލުގައި ފޮތިގަނޑަކުން ރީތިކޮށް ގައިދޮވެ ސާފުކޮށްލުން

·         ބައެއް ކަހަލަ ކަންތައްތަކާ ދުރުހެލިވުން : މިސާލަކަށް ބައިސްކަލް ދުއްވުން، ރެސްޓްލިންގ ތެޅުން، ޖަންގަލް ޖިމް އަދި އޯގަނައިޒްޑް ސްޕޯޓްސް ފަދަ ކަންތައްތަކާ ދުރުހެލިވުން ރަނގަޅެވެ.

·         ބަނޑުހިކުނަ ނުދިނުމަށް މަސައްކަތްކުރުން : ގިނައިން ދިޔާތަކެތި ދިނުން، ފައިބަރު އެކުލެވޭ ބާވަތްތައް ކެއުމުގައި ހިމެނުން

އޮޕަރޭޝަންގެ ފައިދާ އަދި ދިމާވެދާނެ މައްސަލަތައް

ފޫޅުދަނޑީގެ ވައި ހުރުމުން އެކަން ރަނގަޅުކުރުމަށް ކުރެވޭ އޮޕަރޭޝަނުގެ ސަބަބުން ހާނިއާގެ މައްސަލަ ކުރިމަތިވެފައިވާ މީހާއަށް ލުއިކަން ލިބިގެންދެއެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި އޮޕަރޭޝަނަށްފަހު އެއްކޮށް ފަސޭހަވުމަށް 4-2 ހަފްތާ ވަރު ނަގައެވެ. ބައެއް ފަހަރު އެއަށްފަހު ދިގުދެމިދިއުމަކީ ވެސް އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ފާރު އެއްކޮށް ފަސޭހަވުމަށްފަހު، އާންމުކޮށް އުޅޭ ގޮތަށް އުޅެވިދާނެއެވެ. އޮޕަރޭޝަންކުރުމަކީ އެކަން ނުކޮށް ހުރުމުން ކުރިމަތިވާ ނުރައްކާތަކުގެ ހިރާސް ވެސް ކުޑަވެ، އެކަމުން މިންޖުވާނެ ކަމެކެވެ.

ކޮންމެ އޮޕަރޭޝަނަކީ ވެސް އެކަމުގެ ސަބަބުން އިތުރު ހިރާސްތައް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުޞަތު އޮންނަ ކަމެކެވެ. އެގޮތުން ފޫޅުދަނޑީ ވައި ރަނގަޅުކުރުމަށް ކުރެވޭ އޮޕަރޭޝަނަށް ފަހު ވެސް އިންފެކްޝަން ހެދުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން އޮޕަރޭޝަން ކުރެވުނު ތަނުގައި ލޭޖަމާވެ، ހީމަޓޯމާ(Hematoma)  އުފެދުމަކީ ވެސް ދިމާވެދާނެ ކަމެކެވެ.

އޮޕަރޭޝަނަށްފަހު ކޮންމެހެން ޑޮކްޓަރަށް ދައްކަންޖެހޭ ހާލަތްތައް

އޮޕަރޭޝަން ކުރުމަށްފަހު އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ކުރިމަތިވެއްޖެނަމަ ލަސްނުކޮށް ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމަކީ މުހިއްމު ކަމެކެވެ.

·         އޮޕަރޭޝަން ކުރިތަނުން ލޭއައުން

·         އޮޕަރޭޝަން ކުރިތަން ވަރަށް ބޮޑަށް ދުޅަވުން

·         ހުންއައުން

·         ކުޑަކަމުދިއުމަށް ދަތިވުން

·         އޮޕަރޭޝަން ކުރި ހިސާބުގައި ނުފިލާ ތަދެއްހުރުން

·         އޮޕަރޭޝަން ކުރި ހިސާބު ރަތްވެފައި ހުރުން

ނޯޓް : މިއީ މައުލޫމާތު ފެތުރުމުގެ ނިޔަތުގައި ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެކެވެ.

ހަވާލާ

·         https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/6241-umbilical-hernia-surgery-for-children   

·         https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/umbilical-hernia/symptoms-causes/syc-20378685

·         https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15757-hernia

·         https://www.webmd.com/digestive-disorders/understanding-hernia-basics

·         https://www.nhs.uk/conditions/hernia/

·         https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/how-to-tell-if-you-have-a-hernia 

ހިއެޓަސް ހާނިއާ

ހިއެޓަސް ހާނިއާ

ހިއެޓަސް ހާނިއާ(Hiatal hernia)  އަކީ މެޔާއި ބަނޑު ވަކިކޮށްދޭ ހުރަސްފާރު ނުވަތަ "ޑައަފްރަމް"(diaphragm) ގައި ހިމެނޭ ލޯވަޅަކުން ނުވަތަ ހުޅުވުމަކުން(hiatus)، (ކާތަކެތިހިނގާ ހޮޅި ނިކުމެފައިވާ މަގުން) މައިދާ އިން ބައެއް މައްޗަށް އުފުލި، މޭގެ ތެރެއަށް (chest cavity) ނުވަތަ މޭމައްޗާއި ދިމާލަށް ޖެހި މައްޗަށް އުފުލޭގޮތް ނޫނީ ނިކުންނަގޮތް ވުމެވެ. ނުވަތަ ނިކުތުމެވެ. ޑައަފްރަމް އަކީ މެޔާއި ބަނޑު ވަކިކޮށްދޭ ތުނި މަސްފަށަލައެކެވެ. ޑައަފްރަމްގައި ވާ ހުޅުވުމަކީ މައިދާއާއި، ކާތަކެތިހިނގާހޮޅި ގުޅޭ ތަނެވެ. ނުވަތަ މިއީ މައިދާގެ ތެރެއަށް ކާތަކެތިހިނގާ ހޮޅި ގޮސް ވަންނަ ދޮރެވެ.


ކޮންމެ އުމުރެއްގެ އަދި ކޮންމެ ޖިންސެއްގެ މީހަކަށް ވެސް ހިއެޓަސް ހާނިއާ ކުރިމަތިވެދާނެ އެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި ގިނައިން ކުރިމަތިވަނީ އުމުރުން 50 އަހަރުން މަތީގެ މީހުންނަށެވެ. އާދަޔާ ޚިލާފަށް ބަރުހެލި މީހުންނާއި، ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރާ މީހުންނަށް ހިއެޓަސް ހާނިއާ ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑެވެ.

ހިއެޓަސް ހާނިއާގެ ސަބަބުން ފާހަގަކުރެވޭ މާބޮޑު އަލާމާތްތަކެއް ނުފެނިދާނެ އެވެ. ނަމަވެސް މެއިން ދިލަނެގުން މިވައްތަރުގެ ހާނިއާ ކުރިމަތިވުމުން ދިމާވާކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު ނޭނގި ވެސް ހިއެޓަސް ހާނިއާ އުފެދިފައި ހުރެދާނެ އެވެ.

ސަބަބު

ހިއެޓަލް ހާނިއާ ކުރިމަތިވާ ސީދާ ސަބަބެއް އަދި ހޯދިފައެއް ނުވެއެވެ. ނަމަވެސް އުމުރުން ދުވަސްވުމުން ޑައަފްރަމްގެ ބާރު ދެރަވުމާއި، ތަކުރާރުކޮށް ބަނޑަށް ކުރިމަތިވާ ޕްރެޝަރުގެ ސަބަބުން މިވައްތަރުގެ ހާނިއާ މެދުވެރިވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.

ހިއެޓަސް ހާނިއާ ކުރިމަތިކުރުވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ސަބަބަކީ ބަނޑުތެރޭގެ ޕްރެޝަރު މަތިވުމެވެ. ނުވަތަ ބަނޑަށް ބާރުބޮޑުވުމެވެ. އެތެރެހަށި ނުވަތަ ބަނޑުތެރެއަކީ އިންސާނާގެ މުހިއްމު ގުނަވަންތަކެއް އެކުލެވޭ ތަނެކެވެ. އެގޮތުން މިހިސާބުގައި ހިމެނޭ ގުނަވަންތަކުގެ ތެރޭގައި ކާތަކެތިހިނގާހޮޅީގެ ތިރީބައި، މައިދާ، ކުޑަ ގޮހޮރު، ބޮޑު ގޮހޮރު، ސީކަމް، ފުރަގަސްފަރާތް، ފުރަމޭ، ފިތް، ޗިސްމޭ، ހުންކޮށި، ގުރުދާ، އަދި މަސާނާ ފަދަ ގުނަވަންތައް ހިމެނެއެވެ. ބަނޑަށް ޕްރެޝަރު އިތުރުވެދާނެ ކޮންމެ ކަމެއްގެ ސަބަބުން ހާނިއާ ކުރިމަތިވުމަށް މަގުފަހިކުރުވައެވެވެ. އެފަދަ ހާލަތްތަކުގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ.

·         ބަރުތަކެތި އުފުލައިހެދުން

·         ބަނޑުހިކުން

·         ބަނޑުދިޔާވެ ބޭރަށްހިންގުން

·         މެދުކެނޑި ގިނައިރުތަކެއް ވަންދެން ހޮޑުލެވުން

·         މެދުނުކެނޑި ނުފިލާ ކެއްސުމެއްހުރުން ނުވަތަ ކިނބިހިއެޅުން

·         ބޮޑުކަމުދާއިރު ހިފުން ނޫނީ ހިފާލަންޖެހުން

·         މާބަނޑުވުން

·         އާދަޔާ ޚިލާފަށް ހަށިގަނޑު ބުރަހެލިވެ، ފަލަވުން

·         ބަނޑުގައި ފެންޖަމާވުން

·         ކާތަކެތި ހިނގާ ހޮޅި އާއި މައިދާ ގުޅޭ ހިސާބުން ޑައަފްރަމް އަށް އަނިޔާއެއް ލިބިފައިހުރުން

·         ކުރިން ޑައަފްރަމްގައި ކާތަކެތިހިނގާ ހޮޅި ގޮސްފައިވާ ހުޅުވުން ކައިރީގައި އޮޕަރޭޝަނެއްކޮށްފައިވުން

·         އުފެދުމުގައި ޑައަފްރަމްގައި އިންނަ ހުޅުވުން އާދަޔާ ޚިލާފަށް ބޮޑުވުން

·         އުމުރުން 50 އަހަރަށްވުރެ މަތިވުން

ބަނޑުގެ މަސްތައް ދެރަވެ، ބާރުހިގައިދާނެ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ.

·         ހަށިގަނޑު ބަރުހެލިވެ ފަލަވުން

·         ރަނގަޅުކާނާ ނުލިބުން

·         ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުން

އަލާމާތްތައް

ހިއެޓަސް ހާނިއާ ހުންނަ ގިނަ މީހުންގެ ކިބައިން ބަލީގެ އެއްވެސް އަލާމާތެއް ފާހަގަ އެއް ނުކުރެވޭނެ އެވެ. ހިއެޓަސް ހާނިއާ ހުރި ކަމުގައި ވިޔަސް ބޭރު ފުށަށް ދުޅެއް ނޫނީ ފުއްޕުމެއް ނިކުމެފައި ނުހުރެދާނެ އެވެ. ހިއެޓަސް ހާނިއާ ހުންނަ ބައެއް މީހުންގެ ފުށުން މަތިންއަރާ ބަލީގެ އަލާމާތްތައް ފެނުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. މަތިންއަރާ ބަލީގެ އަލާމާތްތައް ފެންނަނީ މައިދާގައި ހުންނަ ހަޖަމީ ދިޔަ ފަދަ ތަކެތި މައިދާ އިން މައްޗަށް ކާތަކެތިހިނގާ ހޮޅިއަށް ދާގޮތް ވުމުންނެވެ. އެގޮތުން ފެނިދާނެ (މަތިންއަރާ ބަލީގެ) އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ.

·         މެއިން ދިލަނެގުން، މޭއެންދުން

·         މޭގައި ރިހުން

·         މަތިންއެރުން،

·         އެއްޗެއް ކެއުމާއެކު ފުރިފައި ހުންނަހެން ހީވުން

·         ކާތަކެތި ދިރުވަން އުދަނގޫވުން

·         ނޭވާކުރުވުން

·         ނޭވާލާއިރު ނުބައިވަސްދުވުން  

·         އަރުތެރެއިން ހިތި ނޫނީ ހުތް ރަހައެއް ލުން

·         ބަނޑުފުއްޕުން

·         އަނގައިން ވައިލުން

·         ބަނޑަށް އުދަނގޫވުން / ބަނޑުގައި ރިހުން

·         ހޮޑުގައި ލޭހުރުން

·         ބޮޑުކަމު ނަޖިހުގައި ލޭހުރުން

ހިއެޓަސް ހާނިއާ އާއި، މަތިންއަރާ ބައްޔާއި ގުޅުމެއް އޮތް ކަމުގައި ބެލެވުނަސް، އެއް ހާލަތުގެ ސަބަބުން އަނެއް ހާލަތު ކުރިމަތިކުރުވާ ކަމެއް (މިސާލަކަށް ހިއެޓަސް ހާނިއާގެ ސަބަބުން މަތިންއަރާ ބަލި ޖެހޭ ކަމެއް) ޔަގީންކަމާއެކު އަދި ހޯދިފައެއް ނުވެއެވެ. ވަރަށް ގިނަ މީހުންނަށް މަތިންއަރާ ބަލީގެ އުދަނގޫތަކާ ނުލައި ވެސް ހިއެޓަސް ހާނިއާ ކުރިމަތި ވެއެވެ. އަދި އަނެއްބައި މީހުންނަށް ހިއެޓަސް ހާނިއާ ކުރިމަތިވުމަކާ ނުލައި ވެސް މަތިންއަރާ ބަލި ކުރިމަތިވެއެވެ.

ދެނެގަތުން

ހިއެޓަސް ހާނިއާ ހުރިކަން ދެނެގަނެ ޔަގީންކުރުމަށްޓަކައި ވަރަށް ގިނަ ޓެސްޓުތައް ހަދަން ޖެހިދާނެ އެވެ. އެގޮތުން ހަދަންޖެހިދާނެ ޓެސްޓުތަކުގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި ޓެސްޓުތައް ހިމެނެއެވެ.

(ހ) – ބޭރިއަމް ސްވެލޯވް (barium swallow): މި ޓެސްޓު ހެދުމަށްޓަކައި ވަކި ޚާއްޞަ ބުއިމެއް ބޯންދިނުމަށްފަހު އެކްސްރޭ ތަކެއް ނެގެއެވެ. މިއެކްސްރޭ ތަކުގެ އެހީގައި ކާތަކެތިހިނގާ ހޮޅީގައި ހުންނަ މައްސަލަ (ކާތަކެތި ދިރުވަން އުދަނގޫވުމުގެ މައްސަލަތައް ފަދަ ) ތަކާއި މައިދާގެ މައްސަލަތައް ( މައިދާގައި ފާރުހެދުން، މައިދާގައި ޓިއުމަރެއް އުފެދުން ފަދަ) ދެނެގަނެވޭނެ އެވެ. މީގެ އިތުރުން ހިއެޓަސް ހާނިއާ ގެ ކުޑަ ބޮޑު މިނާއި، އަދި ހާނިއާގެ ސަބަބުން މައިދާ އެނބުރި އޮޅިފައިވޭތޯ ވެސް ދެނެގަނެވޭނެ އެވެ.

(ށ) – އިންޑޮސްކަޕީ ހެދުން (endoscopy): އެންޑޮސްކަޕީގެ އެހީގައި ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމުގެ މަތީބައި ހާލަތު ދެނެގަނެވޭނެ އެވެ. އެގޮތުން ހަޖަމަކުރާ ނިޒާމުގެ މަތީބައިގައި ހިމެނޭ ކާތަކެތިހިނގާ ހޮޅީގެ އެތެރެ ހުރިނެތްގޮތް އަދި ހިއެޓަސް ހާނިއާ ހުރިކަން ދެނެގަނެވޭނެ އެވެ.

(ނ) – އީސަފޭޖިއަލް މެނޯމެޓްރީ (esophageal manometry): މިޓެސްޓުގެ އެހީގައި ކާތަކެތި ދިރުވާއިރު، ކާތަކެތިހިނގާހޮޅީގެ މަސްތަކުގައި ހުންނަ ބާރާއި، މަސްތަކުގެ ވިލަރެސްކުރުން ހުރިނެތްގޮތް ދެނެގަނެވޭނެ އެވެ.

(ބ) – ޕީއެޗް ޓެސްޓު  (ph test): މިޓެސްޓުގެ އެހީގައި ކާތަކެތިހިނގާ ހޮޅީގެ އެތެރޭގައި އެސިޑްގެ ލެވެލް ހުރި މިންވަރު ދެނެގަނެވޭނެ އެވެ. އަދި ކާތަކެތިހިނގާ ހޮޅީގެ އެތެރޭގައި ހުރި އެސިޑާއި ގުޅިގެން ކުރިމަތިވީ ކޮން އަލާމާތްތަކެއްތޯ ދެނެގަތުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ އެވެ.

(ޅ) – ގެސްޓްރިކް އެމްޕްޓީންގ ސްޓަޑީޒް (gastric emptying studies): މިޓެސްޓުގެ އެހީގައި ކާތަކެތި މައިދާ އިން ދޫކޮށްދަނީ ކިހާ އަވަހަށްކަން ދެނެގަނެވޭނެ އެވެ. މިޓެސްޓު މުހިއްމު ވަނީ މޭނުބައިކުރުމާއި ހޮޑުލެވުން ކުރިމަތިވެފައިވާ މީހުންނަށެވެ.

ފަރުވާ

ގިނަ ފަހަރު ހިއެޓަސް ހާނިއާގެ ސަބަބުން އެއްވެސް ކަހަލަ އުދަނގޫތަކެއް ކުރިމައްޗެއް ނުވާނެއެވެ. އަދި ފަރުވާ ބޭނުންވާނީ ވަރަށް މަދު ފަހަރެއްގައެވެ. ނަމަވެސް ހިއެޓަސް ހާނިއާ ހުންނަ ބައެއް މީހުންގެ ކިބައިގައި މަތިންއަރާ ބަލީގެ އުދަނގޫތައް ހުންނާތީ، ފަރުވާ ވެސް ފެށިގެން އަންނަނީ މަތިންއަރާ ބަލީގެ އުދަނގޫތައް ލުއިކުރުމަށް އަމާޒު ކުރެވިގެންނެވެ. އެގޮތުން ދިރިއުޅުމަށް އަންނަނިވި ބަދަލުތައް ގެންނަށް ޖެހޭނެއެވެ.

·         ހަށިގަނޑުގެ ބުރަހެލިވެ، ފަލަނަމަ ބަރުދަން ލުއިކުރުން

·         ކޮންމެ ފަހަރަކު ކާމިންވަރު މަދުކޮށްލުން ނޫނީ މަދުކުރުން

·         ހުތް މޭވާއިން ތައްޔާރުކޮށްފައި ހުންނަ ޖޫސް، ޓޮމާޓޮ ސޯސް ފަދަ  އެސިޑް އެކުލެވޭ ކާބޯތަކެއްޗާއި ދުރުހެލިވުން

·         ތެޔޮ އެކުލެވޭ އަދި ތެލުލި ކާނާގެ ބާވަތްތަކާއި ދުރުހެލިވުން

·         ކެފޭއިން އެކުލެވޭ ބުއިންތަކާއި ދުރުހެލިވުން

·         ނިދަން އޮށޯތުމުގެ 4-3 ގަޑިއިރު ކުރިން ކެއުން

·         އޮށޯވެގެން އޮންނައިރު ބޯލާކޮޅަށް އުސްކޮށް ލައިގެން އޮތުން

·         ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުމުން ދުރުހެލިވުން

·         ބަނޑުމައްޗަށް މާބާރުކޮށް ހުންނަ އަންނައުނު ބޭނުންނުކުރުން، އަދި ބަނޑަށް ބާރުވާގޮތަށް ބެލްޓް ފަދަ ތަކެތި ނޭޅުން

·         ބަނޑުގައި އުފެދޭ ގޭސް ނުވަތަ އެސިޑް މަދުކޮށްދިނުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ބޭސް ބޭނުންކުރުން

ބޭސް ބޭނުންކުރުން

ބައެއް ފަހަރު ހިއެޓަސް ހާނިއާ އަށް ފަރުވާކުރުމަށްޓަކައި ޕްރޮޓޯން ޕަމްޕް އިންހިބިޓަރ ބޭނުންކޮށްދާނެއެވެ. މިއީ ވެސް ބަނޑުގައި އުފެދޭ އެސިޑްގެ މިންވަރު ކުޑަކޮށްދިނުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ބޭހެކެވެ. އަދި މަތިންއެރުން ކުޑަކޮށްދޭނެ ބޭހެކެވެ. ބައެއް ފަހަރު ޑޮކްޓަރުން މަތިންއަރާ ބައްޔާއި، ގެސްޓްރައިޓިސް ފަދަ ހާލަތްތަކުގައި ދޭ ބޭސް ތައް ލިޔެދީފާނެ އެވެ. މިފަދަ ބޭސްތަކުގެ ތެރޭގައި ޕެންޓޯޕްރަޒޯލް، ރެބިޕްރަޒޯލް، އޮމެޕްރަޒޯލް، ލެންސޯޕްރަޒޯލް، އަދި އިސޮމެޕްރަޒޯލް ފަދަ ބޭސްތައް ހިމެނެއެވެ.

ޕްރޮޓޯން ޕަމްޕް އިންހިބިޓަރސް ގެ އިތުރުން ބައެއް ފަހަރު ބަނޑުގައި އެސިޑް އުފެއްދުން ކުޑަކޮށްދޭ އެޗް2 ބްލޮކަރސް ގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ސިމެޓިޑިން، ފެމޮޓިޑިން އަދި ނިޒަޓިޑިން ފަދަ ބޭސްތައް ވެސް ދީއުޅެއެވެ.

އެންޓަސިޑް އަކީ ވެސް ހިއެޓަސް ހާނިއާގެ އުދަނގޫތަކަށް ލުއިކަން ހޯދުމަށް ބޭނުންކުރެވިދާނެ ބޭހެކެވެ. ނަމަވެސް މިފަދަ ބޭސްތައް ބޭނުންކުރަންވާނީ ޑޮކްޓަރުންގެ ލަފަޔާއި އިރުޝާދާއި އެކުގައެވެ.

 

އޮޕަރޭޝަންކުރުން

މައިދާ އިން މައްޗަށް ކާތަކެތިހިނގާހޮޅިގެ ތެރެއަށް ޖެހިފައިވާ ބައި ފިތި ބާރުވެ، އެކަމުގެ ސަބަބުން މައިދާގެ އެބަޔަށް ލޭފޯރުކޮށް ދިނުމަށް ހުރަސްއެޅޭނަމަ، އޮޕަރޭޝަން ކުރަންޖެހުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ދިގުމުއްދަތަކަށް މަތިންއަރާ ބަލިހުރެމެ، ބޭސް ބޭނުންކުރިޔަސް ލުއިނުވެ، އަދި އެފަދަ މީހުންގެ ކިބައިގައި ހިއެޓަސް ހާނިއާ ހުރިކަމުގައި ވާނަމަ ވެސް އޮޕަރޭޝަން ކުރަން ޖެހިދާނެ އެވެ. މިގޮތުން ކުރެވޭ އޮޕަރޭޝަނުގެ ބޭނުމަކީ ކާތަކެތިހިނގާހޮޅި އާއި މައިދާއާއި ގުޅޭ ހިސާބުގައިވާ ވޭލް ތައް ރަނގަޅުކޮށް، މަތިންއެރުވުން ހުއްޓުވައިދިނުމެވެ.

މައިދާ އާއި ކާތަކެތިހިނގާ ހޮޅި އާއި ދެމެދުގައިވާ ވޭލް އަކީ ހުޅުވާ ލެއްޕޭ ދޮރެއް ފަދަ ތަނެކެވެ. އެގޮތުން ކާތަކެތި ހިނގާ ހޮޅިން ތިރިއަށް ކާތަކެތި ފޮނުވާލުމަށްޓަކައި މިވޭލް ހުޅުވޭއިރު، މައިދާގައި ހުރި ތަކެތި އަނބުރާ ކާތަކެތިހިނގާ ހޮޅިއަށް އަޔަ ނުދިނުމަށްޓަކައި މިވޭލް ބަންދުކޮށްލާނެ އެވެ.

ފަރުވާނުކޮށް ދޫކޮށްލައިފިނަމަ، ދިގުމުއްދަތަކަށް ހުންނަ މަތިންއަރާ ބަލީގެ ސަބަބުން ކާތަކެތި ހިނގާ ހޮޅި ދުޅަވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. މީގެ އިތުރުން ކާތަކެތިހިނގާ ހޮޅީގައި ފާރުހެދުމާއި، ލަކުނުލުމަކީ ވެސް ވެދާނެ ގޮތެކެވެ.

އޮޕަރޭޝަންކުރެވޭގޮތް

ހިއެޓަސް ހާނިއާ ހުރެގެން އެކަން ރަނގަޅުކުރުމަށް ކުރެވޭ އޮޕަރޭޝަން ގައި ހިމެނެނީ އަންނަނިވި ކަންތައްތަކެވެ.

·         ހިއެޓަސް ހާނިއާގެ ސިފައިގައި ކާތަކެތިހިނގާހޮޅީގެ ތެރެއަށް ގޮސްފައިވާ ބައި، ދަމައި ތިރިއަށް ބަނޑުގެ ތެރެއަށް ޖެއްސުން ނުވަތަ ދަމައި ބަނޑުގެ ތެރެއަށް ގެނައުން ނޫނީ ގެންދިޔުން

·         ކާތަކެތިހިނގާ ހޮޅި އާއި މައިދާއާއި ދެމެދުގައިވާ ވޭލް ރަނގަޅުކުރުން

·         ޑައަފްރަމްގައި ފޭވެފައި އިން ލޯވަޅު ކައިރިކޮށް ރަނގަޅަށް ބެއްދުން

އޮޕަރޭޝަނުގެ ތެރޭގައި މައިދާގެ މަތީބައި ނުވަތަ ފަންޑަސް އިން ކާތަކެތިހިނގާ ހޮޅީގެ ތިރީބައި ރަނގަޅަށް ފޮރުވޭނެހެން ނިވާކޮށްލާނެއެވެ. މިގޮތަށް ހެދުމުން މި ސްފިންކްޓަރ (ނުވަތަ ވޭލް) ރަނގަޅަށް ބާރުވެގެންދެއެވެ. މިހެންވުމުން މައިދާގައި ހުންނަ ކާތަކެތި މައްޗަށް ކާތަކެތިހިނގާ ހޮޅީގެ ތެރެއަކަށް ނުދާނެއެވެ. ނުވަތަ އެގޮތަށް ދިއުމުން މިންޖުކޮށްދޭނެ އެވެ. މިއީ ހުޅުވައިގެންނާއި، ލޯވަޅު ތޮރުފައިގެން ވެސް ކުރެވިދާނެ އޮޕަރޭޝަނެކެވެ.

ގޭގައި ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް

·         އެއްފަހަރާ ބައިވަރު ކެއުމުގެ ބަދަލުގައި އިރުއިރުކޮޅާ އެތިކޮޅުކޮޅުން ކެއުން

·         ތެޔޮ ނުވަތަ ތެލުލި ބާވަތްތަކާއި ދުރުހެލިވުން

·         ކައިނިމޭގޮތަށް ނުއޮށޯތުން

·         އެކަށޭނަ ބަރުދަނެއްގައި ހުރެވޭތޯ މަސައްކަތްކުރުން

·         ނިދާއިރު ބޯލާކޮޅު އުފުލާލުން

·         ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުމުން ދުރުހެލިވުން

ނޯޓް : މިއީ މައުލޫމާތު ފެތުރުމުގެ ނިޔަތުގައި ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެކެވެ.

ހަވާލާ  

·         https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15757-hernia

·         https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/8098-hiatal-hernia  

·         https://www.nhs.uk/conditions/hiatus-hernia/

·         https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hiatal-hernia/symptoms-causes/syc-20373379